SOẠN TÌNH CẢNH LẺ LOI CỦA NGƯỜI CHINH PHỤ

     

Tình cảnh một mình của người chinh phụ - tác giả, nội dung, ba cục, cầm tắt, dàn ý

*

Nhằm mục đích giúp học sinh nắm vững kỹ năng và kiến thức tác phẩm Tình cảnh một mình của fan chinh phụ Ngữ văn lớp 10, bài học tác giả - vật phẩm Tình cảnh lẻ loi của bạn chinh phụ trình bày không hề thiếu nội dung, bố cục, cầm tắt, dàn ý phân tích, sơ đồ bốn duy và bài bác văn phân tích tác phẩm.

Bạn đang xem: Soạn tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ

A. Ngôn từ tác phẩm Tình cảnh lẻ loi của tín đồ chinh phụ

Dạo hiên vắng âm thầm gieo từng bước,

Ngồi rèm thưa rủ thác đòi phen.

Ngoài rèm thước chẳng mách tin,

Trong rèm, nhường nhịn đã có đèn biết chăng?

Đèn bao gồm biết dường bởi chẳng biết,

Lòng thiếp riêng bi thương mà thôi.

Buồn rầu nói chẳng đề nghị lời,

Hoa đèn cơ với bóng tín đồ khá thương.

Gà eo óc gáy sương năm trống,

Hòe phơ phất rủ bóng tư bên.

Khắc giờ đồng hồ đằng đẵng như niên,

Mối sầu dằng dặc tựa miền hải dương xa.

Hương gượng đốt hồn đà mê mải,

Gương gượng gạo soi lệ lại châu chan.

Sắt thế gượng gảy ngón đàn,

Dây uyên ghê đứt phím loan hổ ngươi chùng.

Lòng này gởi gió đông bao gồm tiện?

Nghìn vàng xin được gửi đến non Yên.

Non Yên dù chẳng cho tới miền,

Nhớ con trai thăm thẳm mặt đường lên bằng trời.

Trời thăm thẳm xa thẳm khôn thấu,

Nỗi nhớ đấng mày râu đau đáu như thế nào xong.

Cảnh ảm đạm người thiết tha lòng,

Cành cây sương đượm giờ đồng hồ trùng mưa phun.

B. Mày mò tác phẩm Tình cảnh một mình của bạn chinh phụ

1. Tác giả

- Đặng trằn Côn hiện chưa rõ năm sinh, năm mất.

- Quê quán: thôn Nhân Mục, thương hiệu nôm là buôn bản Mọc, thị xã Thanh Trì, nay trực thuộc phường Nhân Chính, quận Thanh Xuân, Hà Nội.

- Ông sống vào tầm khoảng nửa dầu nỗ lực kỉ XVIII.

- sáng sủa tác: quanh đó sáng tác chính là tác phẩm Chinh phụ ngâm, ông còn khiến cho thơ chữ thời xưa và viết một trong những bài phú chữ Hán.

2. Dịch giả

- Đoàn Thị Điểm (1705 – 1748), hiệu là Hồng Hà nàng sĩ, người làng Giai Phạm, huyện Văn Giang, trấn kinh Bắc (nay nằm trong tỉnh Hưng Yên); lừng danh thông minh từ nhỏ. Bà lập gia đình khá muộn (năm 37 tuổi), ông chồng bà là Nguyễn Kiều; vừa cưới xong, ông đã đi sứ Trung Quốc. Hoàn toàn có thể bà đã dịch Chinh phụ dìm trong thời gian này. Bà còn là người sáng tác của tập truyện chữ hán Truyền kì tân phá.

- Phan Huy Ích (1750 – 1822), từ là Dụ Am, bạn làng Thu Hoạch, thị xã Thiên Lộc, trấn tỉnh nghệ an (nay thuộc tỉnh Hà Tĩnh), sau di trú ra làng sài Sơn, che Quốc Oai, nay thuộc Hà Tây; đỗ ts năm 26 tuổi; sáng sủa tác còn tồn tại Dụ Am văn tập, Dụ Am ngâm lục.

3. Tác phẩm

a. Chinh phụ ngâm

- yếu tố hoàn cảnh ra đời: Đầu đời vua Lê hiền lành Tông có rất nhiều cuộc khởi nghĩa của dân cày nổ ra quanh ghê thành Thăng Long, triều đình chứa quân tấn công dẹp. Đặng nai lưng Côn “cảm thời nuốm mà có tác dụng ra”.

- Thể loại: dìm khúc, là một thể các loại trữ tình có quy mô kha khá lớn. Tòa tháp ngắn nhất gồm đến trăm câu thơ, thậm chí còn vài trăm câu thơ. Đó là các khúc từ tình trên cửa hàng xây dựng mẫu nhân đồ gia dụng độc thoại.

- Số lượng: 476 câu thơ. G bản dịch: 412 câu.

- Thể thơ: tự (câu thơ nhiều năm ngắn khác nhau) g bạn dạng dịch: Thể thơ song thất lục bát.

- cầm tắt: Tác phẩm khởi đầu với quang cảnh của cuộc chiến tranh ác liệt cùng nhà vua truyền hịch kêu gọi mọi người tham gia chiến cuộc. Trong bối cảnh này, con gái chinh phụ hình dung cảnh ck nàng khởi thủy phò vua góp nước, ra đi cùng với quyết vai trung phong giành 1 loạt thành trì dâng vua, kiêu hùng trong cái chiến bào thắm đỏ và cưỡi con chiến mã sắc trắng như tuyết. Cuộc tiễn đưa lưu luyến kết thúc, bạn chinh phụ quay trở lại khuê phòng với tưởng tượng ra cảnh sống của ck nơi chiến địa. Hầu như xúc cảm về một hình ảnh “lẫm liệt” của ông chồng phút chia tay đã dần dần mờ nhòe, thay thế sửa chữa vào đó là nỗi lo sợ khủng tởm về số trời của ông xã giữa chiến trường khốc liệt, đầy oan hồn tử khí, và niềm đau khổ khôn nguôi về thân phận độc thân của phiên bản thân nàng. Trong phần tiếp theo, câu chuyện chủ yếu diễn đạt tâm trạng trăn trở, độc thân của fan chinh phụ. Đó là việc ông xã quá hạn không về, cũng không tồn tại tin tức gì, và bạn chinh phụ đành đề nghị tính thời hạn bằng chu kỳ luân hồi quyên hót, đào nở, sen tàn. Đó là trọng điểm trạng “trăm sầu ngàn não” khi bạn chinh phụ quanh lẩn quất trước hiên, sau rèm, vò võ dưới đêm khuya vắng, đối diện với hoa, cùng với nguyệt. Đó là trung tâm trạng chán chường khi tìm chồng trong mộng nhưng lại mộng lại bi lụy hơn, lần giở kỷ vật của ông chồng mong search chút yên ủi nhưng sự yên ủi chỉ le lói, thấy thân phận của chính mình không bằng chim muông, cây trồng có song liền cành. Cuối cùng, ngán ngẩm và hay vọng, fan chinh phụ đã hết muốn làm cho việc, biếng lơi trang điểm, sớm hôm khẩn cầu hy vọng được sống hạnh phúc cùng chồng. Dứt khúc ngâm, fan chinh phụ tưởng tượng ngày ông xã nàng thắng lợi trở về thân bóng cờ cùng tiếng hát khải hoàn, được nhà vua ban thưởng và cùng đàn bà sống niềm hạnh phúc trong thanh bình, im ả.

- quý giá nội dung:

+ Là tiếng nói oán ghét cuộc chiến tranh phong loài kiến phi nghĩa.

+ bộc lộ khát vọng hạnh phúc lứa đôi.

- giá trị nghệ thuật:

+ Thể thơ: tự (nguyên tác), song thất lục bát (bản dịch)

+ Hình ảnh mang tính ước lệ, tượng trưng.

+ thẩm mỹ và nghệ thuật tả cảnh ngụ tình

+ bản dịch đang đưa ngôn từ dân tộc lên một trung bình cao mới, phong phú, uyển chuyển.

b. Đoạn trích

- địa chỉ đoạn trích: tự câu 193 mang đến câu 216.

- Thể loại: ngâm khúc.

- Thể thơ: tuy vậy thất lục bát.

- phương thức biểu đạt: Biểu cảm.

- cha cục: 2 phần

+ Phần 1 (16 câu đầu): Nỗi đơn độc của fan chinh phụ.

+ Phần 2 (còn lại): Nỗi yêu quý nhớ ông xã nơi xa.

- cực hiếm nội dung: Đoạn trích mô tả những cung bậc và sắc thái không giống nhau của nỗi cô đơn, bi thảm khổ ở fan chinh phụ khao khát được sinh sống trong tình cảm và hạnh phúc lứa đôi.

- cực hiếm nghệ thuật:

+ diễn đạt tâm lí nhân đồ dùng (tả cảnh ngụ tình, độc thoại nội tâm…).

+ những biện pháp nghệ thuật: điệp ngữ, so sánh, từ láy, câu hỏi tu từ…

C. Sơ đồ tứ duy Tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ

*

D. Đọc đọc văn bạn dạng Tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ

1. Nỗi cô đơn, bi thiết tủi của tín đồ chinh phụ

a. Tám câu thơ đầu:

- Cử chỉ, hành động:

+ Đi tải lại vào hiên vắng.

+ Buông mành rồi lại cuốn mành lên chần chừ bao nhiêu lần.

→ mọi động tác lặp đi tái diễn không mục đích, vô nghĩa. ⇒ trung tâm trạng thẩn thờ, vào lòng chồng chất ưu tư, trĩu nặng u buồn, ko biết chia sẻ cùng ai, một mình mình biết, 1 mình mình hay.

- “Dạo hiên vắng”:

+ không phải tâm gắng của một con bạn ”thưởng hoa vọng nguyệt”.

+ Là tâm trạng của một con tín đồ đang lặng lẽ chịu đựng, lặng lẽ lẻ loi, cô đơn.

Xem thêm: Soạn Văn 8 Bài Chiếu Dời Đô (Trang 48), Soạn Bài Chiếu Dời Đô Của Lí Công Uẩn

- “Ngồi mành thưa” → trông ra ngoài ngóng chờ tin ông chồng nhưng chẳng thấy.

- giải pháp nghệ thuật:

+ Điệp ngữ bắc mong (đèn biết chăng – đèn chẳng biết).

+ thắc mắc tu tự (đèn biết chăng – đèn bao gồm biết).

→ Với những biện pháp nghệ thuật này càng làm chổ chính giữa trạng tín đồ chinh phụ thêm day dứt, tương khắc khoải hơn.

+ Điệp tự “biết” + việc luyến láy âm “iết” → làm câu thơ vang lên âm điệu da diết, tuyệt cũng chính là âm vang của cõi lòng căng thẳng đợi ngóng trong vô vọng.

+ Hình hình ảnh so sánh ”hoa đèn – bóng người”: → Làm khá nổi bật nổi cô độc,thương tâm.

⇒ Rõ ràng, người chinh phụ trong đoạn trích hầu hết đã mất hết sức sống, số phận bé người tựa như tàn đèn cháy kết đỏ lại đầu gai bấc. Con người hiện giờ chỉ còn là “bóng người” trống trải, vừa đối xứng, vừa tương đồng và là hiện tại thân của kiếp hoa đèn tàn lụi.

b. Tám câu thơ tiếp

- yếu tố nước ngoài cảnh: “Gà eo óc gáy sương năm trống/ Hòe phất phơ rủ bóng bốn bên”

+ Tiếng con kê gáy eo óc

+ bóng cây hòe ủ rủ trong đêm.

→ Tả cảnh ngụ tình: có thể thấy, cảnh vật với sự sống bên ngoài đều nhuốm vẻ tang thương, vô cảm, bất định không dễ nắm bắt.

⇒ có tác dụng tăng sự vắng vẻ, cô đơn, hoang vắng xứng đáng sợ.

- cảm thấy về thời gian: Đầy ắp trung tâm trạng “Khắc giờ đằng đẵng như niên /Mối sầu dằng dặc tựa miền biển khơi xa”

+ ”đằng đẵng” → nỗi bi thương kéo dài.

+ ”dằng dặc” → nỗi bi thảm đau nặng nề trĩu.

→ nhấn mạnh vấn đề mối sầu trong chiều dài thời gian và chiều rộng ko gian.

- những từ “đằng đẵng”,“dằng dặc” tạo nên âm hưởng bi tráng thương, ngân nga như giờ đồng hồ thở lâu năm của người thiếu phụ đăm đắm chờ chồng.

- So sánh: 1 giờ = 1 năm; côn trùng sầu = biển mập mênh mông

⇒ Nỗi buồn kéo dài theo thời hạn và bao che lên cả không gian mênh mông như đại dương cả.

- Động từ “Gượng” → Sự miễn cưỡng, chán chường.

+ gượng đốt hương thơm → miễn cưỡng tìm sự từ tốn nhưng ruột gan lại mê man, ko tập trung.

+ gượng gạo soi gương: “gượng” soi gương nhưng mà nước mắt nhòe mi.

→ Nổi bi đát khổ của chinh phụ tới rất điểm.

- gượng gập gảy đàn: gợi thèm khát hạnh phúc, sợ hãi điềm gở (theo ý niệm của fan xưa “dây uyên tởm đứt”, “phím loan chùng” báo cáo sự rủi ro mắn).

→ Những hành động gượng gạo không hỗ trợ chinh phụ kiếm được sự giải tỏa, chia sẻ nổi lòng phải nỗi cô đơn, sầu nhớ càng thêm ông chồng chất.

Tiểu kết:

- vai trung phong trạng của tín đồ chinh phụ sống 16 câu đầu: cô riêng biệt loi, rối bời, nhung nhớ đến ngẩn ngơ, ai oán sầu triền miên mang đến mê sảng.

- Nghệ thuật biểu đạt tâm trạng vào 16 câu đầu:

+ biểu đạt cử chỉ, hành vi lặp đi lặp lại.

+ các biện pháp tu từ: điệp từ, điệp ngữ vòng tròn (rèm, đèn), thắc mắc tu từ, so sánh phóng đại.

+ kết hợp nhuần nhuyễn độc thoại nội trung ương (Dạo hiên... Thôi) với giọng kể, lời thừa nhận xét thấu hiểu của người sáng tác - người kể chuyện.

+ Tả cảnh ngụ tình: sử dụng thiên nhiên, sự đồ vật (tiếng gà, cây hòe, thời gian) để diễn tả tâm trạng.

2. Nỗi nhớ chồng nơi mặt trận của người chinh phụ

- không gian được mở rộng: “Non Yên dù chẳng cho tới miền/ Nhớ chàng thăm thẳm mặt đường lên bằng trời."

+ "Non Yên" → Ước lệ chỉ miền núi non biên ải xa xôi.

+ Hình hình ảnh đường lên trời xa vời.

→ Hình ảnh ước lệ gợi lên sự xa biện pháp muôn trùng giữa fan chinh phu và người chinh phụ. ⇒ Nổi nhớ trong tâm người chinh phụ đã tràn ra cả không khí và thời gian rộng lớn.

- vào hình ảnh khoa trương: "Nhớ quý ông thăm thẳm con đường lên bằng trời".

+ thời gian thương nhớ ”đằng đẵng”.

+ không khí chia li rộng lớn mà chỉ form size của dải ngân hà “đường lên bởi trời” bắt đầu sánh kịp.

→ Một nỗi thương nhớ triền miên, được rõ ràng hóa vào độ dài của thời gian, phạm vi của không gian ( mặt đường lên bởi trời).

+ “Thăm thẳm” gợi:

Độ dài của thời gian.Độ rộng lớn của không gian.Độ sâu của nỗi nhớ.

→ không gian vô tận và nỗi ghi nhớ vô cùng.

- Đau đáu → khát khao >

→ Tình cùng cảnh thẩm thấu cho nhau → Nỗi lòng yêu thương nhớ nặng trĩu nề.

- Câu thơ là một trong những hiện thực cụ thể của một nỗi lòng, nỗi lòng đã hoàn toàn phơi ra ngoài cảnh vật. Hình ảnh:

+ “Cành cây sương đượm” → Gợi sự buốt giá trong tim hồn người.

+ “Tiếng trùng mưa phun” → Ảo não.

→ mong ước sự cảm thông sâu sắc nhưng vô vọng, sầu lưu giữ thèm da diết. ⇒ lúc “tiếng trùng mưa phun“ rung lên ta không thể nghe giờ của ”lòng này” nữa nhưng mà là trọng tâm trạng của người chinh phụ vẫn lẫn khuất trong hình ảnh, âm điệu của từ bỏ nhiên, âm nhạc của giờ trùng tốt cũng chính là âm thanh của một cõi lòng tung nát.

Xem thêm: Soạn Bài Soạn Siêu Ngắn: Chị Em Thúy Kiều (Trích Truyện Kiều) Hay, Ngắn Gọn

⇒ tâm trạng: thèm khát sự thấu hiểu của chinh phu vị trí biên ải dẫu vậy vô vọng, sầu nhớ da diết, triền miên.